ကြ်ႏ္ုပ္တို႔ ဘာလို႔ အခြန္စနစ္ကို အေလးထားပါသလဲ!

အခြန္စနစ္ဆိုသည္မွာ စာရင္းကိုင္ပညာရွင္ေတြႏွင့္သာ လႊဲအပ္ထားသင့္သည့္ ကိစၥတစ္ခုဟု ထင္ရေပမဲ့ တကယ္တန္းေတာ့ အခြန္ဆိုသည္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႔ တာဝန္ယူမႈတာဝန္ခံမႈရွိသည့္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္တစ္ခုျဖစ္ေပၚလာေစရန္အတြက္ အေရးပါသည့္ ေသာ့ခ်က္တစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကြ်ႏ္ုပ္တို႔ Oxfam အဖြဲ႔သည္ အခြန္စနစ္အေၾကာင္းအား အေလးထားေျပာဆိုေနၾကျခင္းျဖစ္ပါသည္။
အခြန္ေကာက္ခံျခင္းဆိုသည္မွာ ႏိုင္ငံသားမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအား ၄င္းတို႔၏ဝင္ေငြႏွင့္ ပိုင္ဆိုင္မႈ အေပၚမူတည္ျပီး ေငြေၾကးေကာက္ခံျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ေကာက္ခံရရွိလာသည့္ ေငြေၾကးဘ႑ာေငြမ်ားျဖင့္ အစိုးရ၏ ပညာေရး၊က်န္းမာေရး၊ လမ္းတံတား၊ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား အစရွိသည့္ ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားအား ျပန္လည္ အေကာင္အထည္ေဖာ္လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္သည္။ အခြန္စနစ္အေၾကာင္းအား အက်ဥ္းခ်ံဳးေဆြးေႏြးလွ်င္ “R” ေလးခုရွိသည္။ Revenue ဟုေခၚသည့္ အစိုးရ အတြက္ ဘ႑ာေငြ၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသာ ကြာဟခ်က္မ်ားအား ေလွ်ာ့ခ်နိုင္မည့္ Redistribution ဟုေခၚသည့္ ျပန္လည္ခြဲေဝေပးျခင္းႏွင့္ မွ်တသည့္ အခြန္ေကာက္ခံျခင္းဆိုင္ရာ မူဝါဒမ်ား၊ ေဆးလိပ္ကဲ့သို႔ ေဘးအႏၱရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္သည့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ားအား ေစ်းႏႈန္းတိုးျမွင့္ေစႏိုင္သည့္ Repricing ၊ Representation ဟုေခၚသည့္ ကိုယ္စားျပဳမႈ စသည္တို႔ပါဝင္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ အခြန္စနစ္ဆိုသည္မွာ ျပည္သူမ်ားမွ ထမ္းေဆာင္လိုက္သည့္ အခြန္ေငြမ်ားမွ ရရွိလာသည့္ အစိုးရ၏ ဘ႑ာေငြမ်ားႏွင့္ အဆိုပါ ဘ႑ာေငြမ်ားျဖင့္ ဦးစားေပးစီမံခ်က္မ်ားအား အစိုးရမွ တာဝန္ယူအေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းတို႔ အၾကားခ်ိတ္ဆက္မႈတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ Oxfam အဖြဲ႔အေနျဖင့္ အခြန္ႏွင့္ ဘ႑ာေငြလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအေပၚ SIDA အဖြဲ႔မွ ရံပံုေငြေထာက္ပံ့သည့္ Fair Financial Flows စီမံကိန္း၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအျဖင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွ စတင္ျပီး လုပ္ကိုင္ခဲ့ပါသည္။ ထိုသို႔အခြန္ႏွင့္ ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားမွာ ကြ်ႏ္ုပ္တို႔၏ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုျဖစ္သည့္ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းမ်ားႏွင့္ အစိုးရတို႔ၾကား လူမႈေရးရာတာဝန္ခံယူမႈ ပိုမိုအားေကာင္းလာေစရန္အတြက္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားႏွင့္လည္း ကိုက္ညီလ်က္ရွိပါသည္။ လူထုၾကားနာပြဲကဲ့သို႔ နည္းလမ္းမ်ားမွတဆင့္ ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ အစိုးရဌာနဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိသူမ်ားႏွင့္ တိုက္ရိုက္ထိေတြ႔ျပီး အခြန္ေကာက္ခံျခင္းဆိုင္ရာကိစၥရပ္မ်ား၊ ျပည္သူ႕ေရးရာဝန္ေဆာင္မႈဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ား၊ လူထုဖြံ႔ျဖိဳးေရးဆိုင္ရာကိစၥရပ္မ်ားအား ပြင့္လင္းစြာေဆြးေႏြးႏိုင္ၾကပါသည္။ ထိုသို႔ ထိေတြ႔ေဆြးေႏြးမႈမ်ားအတြင္္း မၾကာခဏေဆြးေႏြးျဖစ္ေသာ အေၾကာင္းအရာ တစ္ရပ္မွာ ျပည္သူလူထုအတြက္ မွ်တေသာ အခြန္ေကာက္ခံျခင္းစနစ္အေၾကာင္းျဖစ္ပါသည္။
“မွ်တတဲ့ အခြန္စနစ္ဆုိတာ ပုိရွိတဲ့သူက အခြန္ပိုေပးျပီး နည္းနည္းပဲရွိတဲ့သူက အခြန္နည္းနည္းပဲ ေပးရတာ၊ ရရွိလာတဲ့ အခြန္ဘ႑ာေငြေတြကို လိုအပ္တဲ့ ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြမွာ အစိုးရအေနနဲ႕ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိရွိ၊ တာဝန္ယူမႈရွိရွိနဲ႕ အသံုးျပဳေပးတာကို ဆုိလုိတာပါ” ဟု Oxfam အဖြဲ႔၏ Advocacy and Campaign Coordinator ျဖစ္သူ မရည္မြန္ဦးမွ ဆိုပါသည္။
ထိုသို႔ ေဒသအဆင့္လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား အျပင္ အမ်ိဳးသားအဆင့္တြင္ တာဝန္ခံယူမႈမ်ား ပိုမိုအားေကာင္းလာျပီး မညီမွ်မႈမ်ားအား မွ်တေသာ အခြန္မူဝါဒမ်ားမွ တဆင့္ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ေစရန္အတြက္ ရည္ရြယ္ခ်က္ထားရွိပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ Oxfam အဖြဲ႔ႏွင့္ ActionAid ျမန္မာအဖြဲ႔တို႔ ပူးေပါင္းကာ ၾသဂုတ္လ ၉ရက္ေန႔ ၂၀၁၉ခုႏွစ္တြင္ “Tax Justice in Myanmar Learning Workshop” အားက်င္းပခဲ့ပါသည္။ Renaissance Institute ၊ the Asia Foundation ၊ Myanmar Institute for Gender Studies ႏွင့္ Myanmar Center for Responsible Business တို႔ အပါအဝင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတဝွမ္းတြင္ အခြန္စနစ္ႏွင့္ ျပည္သူ႔ဘ႑ာစီမံခန္႔ခြဲေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါသည္။ ပါဝင္တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသူမ်ားမွ ၄င္းတို႔၏ လတ္တေလာ ေလ့လာေတြ႔ရွိခ်က္မ်ား အားေဝမွ်ေဆြးေႏြးျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အခြန္စနစ္အား ပိုမိုမွ်တမႈရွိေစႏိုင္မည့္ အေရးပါသည့္ မူဝါဒမ်ားအား ေဖာ္ထုတ္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အခြန္စနစ္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားအား လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္မ်ားမွစတင္ကာ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေရရွည္တည္တံ့ခုိင္ျမဲျပီး ဟန္ခ်က္ညီေသာ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈစီမံကိန္း ကဲ့သို႔ အေရးပါေသာ စီမံကိန္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားသည္လည္း အစိုးရ၏ မွ်တျပီး ထိေရာက္မႈရွိေသာ အခြန္စနစ္ကို တည္ေဆာက္ရန္ စိတ္အားထက္သန္မႈကို ေဖာ္ျပလ်က္ရွိသည္။ တခ်ိန္တည္းမွာပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိျပည္သူမ်ား သည္လည္း အခြန္ဘ႑ာေငြမ်ားအား ျပည္သူ႔ေရးရာဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အသံုးခ်မႈမ်ားအား ပိုမိုသိရွိနားလည္ျပီး အခြန္ထမ္းေဆာင္ရမည့္ ၄င္းတို႔၏ အခန္းက႑အားပုိမိုသိရွိလာၾကသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ တိုးတက္ဖြံ႔ျဖိဳးမႈမ်ားကို ျမင္ေတြ႔လာၾကရေသာ္လည္း အခြန္ေကာက္ခံမႈႏႈန္းနည္းပါးေနေသးျခင္း၊ ပညာေရးကဲ့သို႔ လူမႈေရးရာဝန္ေဆာင္မႈ က႑မ်ားတြင္ ေဒသတြင္း အျခားႏိုင္ငံမ်ား ႏွင့္ ႏႈိုင္းယွဥ္ေသာ္ အစိုးရ၏ က်ခံသံုးစြဲမႈနည္းပါးေနေသးျခင္း စသည့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားလည္း ရွိေနေသးသည္။
“ဘယ္လို အခြန္စနစ္မ်ိဳးကုိပဲ လုပ္လုပ္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးျပီး ထိခိုက္လြယ္တဲ့ ျပည္သူေတြအေပၚ ဝန္ထုတ္ဝန္ပိုးမျဖစ္ေစဖို႕ အေရးၾကီးတယ္” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ Oxfam အဖြဲ႔၏ မွ်တေသာ အခြန္စနစ္ဆိုင္ရာ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ကိုဝဏၰထြန္း က၄င္း၏ အျမင္ကိုမွ်ေဝပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ Oxfam အဖြဲ႔အေနျဖင့္ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ အစိုးရအဖြဲ႔တို႔ႏွင့္ အတူ တာဝန္ယူမႈတာဝန္ခံမႈတို႔ပိုမိုအားေကာင္းလာေစျပီး မွ်တေသာ အခြန္စနစ္မွတဆင့္ မညီမွ်မႈမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ပါသည္။